سيد محمد على ايازى
21
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
باشد . و لذا اگر در مواردى مواجه با بكارگيرى اين كلمه در غير قرآن هستيم ، مانند مصحف فاطمه عليها السّلام يا به كتابى كه اعم از قرآن مىباشد مانند تفسيرى بر قرآن ، ريشه در استعمال واژگانى آن در جامعه عرب دارد . و اين خود شاهد براين است كه هنوز اصطلاح مصحف در عصر پيامبر كاملا براى قرآن رايج نشده بوده است . 3 - استفاده از واژه مصحف در روايات گفتيم واژه مصحف - گر چه به شكل قطعى در عصر پيامبر - براى قرآن رايج نبوده ، اما مسلم آنست كه براى قرآن هم استعمال مىشده ، چنان كه براى غير قرآن هم استعمال مىشده و براى هر صحيفه و كتاب و نوشتهاى اين واژه كاربرد داشته است ، شاهد روشن براين مطلب مصحف فاطمه عليها السّلام است كه بطور مسلم قرآن نبوده و ائمه اطهار در روايات متعدد بر اين معنا اصرار داشتهاند كه مصحف فاطمه عليها السّلام قرآن نيست . به عنوان نمونه محمد بن مسلم از امام صادق چنين روايت مىكند : « خلّفت فاطمة عليها السّلام مصحفا ما هو قرآن » . « 1 » فاطمه از خود مصحفى بر جاى گذاشت كه قرآن نبود . يا در روايت ديگر على بن سعيد از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند : « و عندنا و اللّه مصحف فاطمة ، ما فيه آية من كتاب اللّه » . « 2 » و روايات بسيار ديگرى كه همين معنا را بيان مىكند « 3 » با آنكه پس از
--> ( 1 ) - محمد بن حسن الصفار ، بصائر الدرجات / 155 ، ح 14 ، قم ، مكتبة آية اللّه مرعشى ، 1404 ه ، تحقيق ميرزا محسن ، كوچه باغى . ( 2 ) - همان / 153 ، ح 5 . ( 3 ) - از باب نمونه نگاه كنيد : مجلسى ، بحار الانوار ، ج 26 ، حديث شماره 62 ، ص 36 ، 69 ص